De nachtmerrie van iedereen die bouwt, verbouwt of een klus laat uitvoeren: werken die slecht, onafgewerkt of zelfs helemaal niet zijn uitgevoerd. Een scheve vloer, een lekkende douche of een werf die plots stilvalt… En daarna volgt ook nog eens een factuur. Ben je verplicht die zomaar te betalen?
Gelukkig niet. Maar de realiteit is minder zwart-wit dan vaak wordt gedacht. Wat je wel en niet mag doen, hangt af van de ernst van de fouten, de afspraken die gemaakt werden en de stappen die je zelf onderneemt.
Een aannemer heeft verplichtingen
Een aannemer moet de overeengekomen werken uitvoeren volgens de regels van goed vakmanschap en binnen de afgesproken of een redelijke termijn. Doet hij dat niet, dan kan je de factuur geheel of gedeeltelijk betwisten en eisen dat de fouten worden hersteld.
Dat betekent echter niet automatisch dat je nooit hoeft te betalen. Zijn bepaalde werken correct uitgevoerd, dan zal je daarvoor meestal wel moeten betalen. In de praktijk mag je vaak enkel een deel van de betaling tijdelijk inhouden dat overeenstemt met de schade of de vermoedelijke herstelkosten.
Maak op voorhand duidelijke afspraken
Voorkomen blijft beter dan genezen. Zorg daarom altijd voor duidelijke schriftelijke afspraken over de werken, de prijs, de gebruikte materialen en de timing. Een ondertekende offerte, contract of zelfs mails kunnen later belangrijk bewijs vormen wanneer er discussie ontstaat.
Niet tevreden? Reageer meteen
Merk je problemen op of blijven de werken aan je woning aanslepen, neem dan zo snel mogelijk contact op met de aannemer. Wacht niet maandenlang af, want hoe langer je niets zegt, hoe moeilijker het vaak wordt om later nog klachten in te roepen.
Probeer eerst samen tot een oplossing te komen. Soms kan een architect of bemiddelaar helpen om het conflict zonder verdere escalatie op te lossen.
Stuur een ingebrekestelling
Lukt het niet om samen tot een akkoord te komen, stuur dan een aangetekende ingebrekestelling. Beschrijf daarin duidelijk welke problemen er zijn, waarom je de werken gebrekkig vindt en welke factuur of welk deel van de factuur je betwist. Geef de aannemer ook een redelijke termijn om de fouten recht te zetten.
Verzamel ondertussen zoveel mogelijk bewijs, zoals foto’s, mails en eventuele verslagen. Bij ernstige discussies kan ook een gerechtsdeurwaarder of bouwexpert nuttig zijn om de toestand officieel vast te stellen.
Mag je een andere aannemer inschakelen?
Krijg je geen reactie of weigert de aannemer de problemen op te lossen, dan kan je uiteindelijk overwegen om een andere aannemer in te schakelen. Toch doe je dat best niet te snel.
Wanneer je zonder voldoende bewijs of zonder herstelkans meteen iemand anders aanstelt, loop je het risico dat een rechter later oordeelt dat jij zelf fout handelde. In dat geval kan je mogelijk niet alleen de extra kosten moeilijk recupereren, maar zelfs schadevergoeding moeten betalen aan de oorspronkelijke aannemer.
Kan je de overeenkomst beëindigen?
Soms zijn de fouten zo ernstig dat verder samenwerken onmogelijk wordt. In dat geval kan de overeenkomst beëindigd worden, maar enkel wanneer er sprake is van een voldoende zware wanprestatie. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij gevaarlijke installaties, structureel slechte werken of een volledig stilgevallen werf.
Een overeenkomst beëindigen omdat het vertrouwen “gewoon weg is”, volstaat meestal niet. Doe je dat buitengerechtelijk, dan blijft dat bovendien juridisch risicovol omdat een rechter achteraf kan oordelen dat de tekortkomingen onvoldoende ernstig waren.
Aanvaarding van de werken speelt een belangrijke rol
Heb je de werken zonder opmerkingen aanvaard of de factuur zonder protest betaald, dan wordt het moeilijker om later nog zichtbare gebreken aan te vechten. Voor verborgen gebreken ligt dat anders: die kan je vaak nog wel inroepen wanneer ze pas later aan het licht komen.
Besluit
Je bent dus niet verplicht om zomaar te betalen voor slecht uitgevoerde werken, maar een factuur volledig weigeren mag alleen in ernstige situaties. De veiligste aanpak blijft om snel te reageren, alles schriftelijk vast te leggen en de aannemer eerst de kans te geven om zijn fouten te herstellen.
Bij grotere bedragen of ernstige bouwfouten laat je je best begeleiden door een advocaat, architect of bouwexpert.