Kantoren blijven nu leeg, maar dit zal niet zo blijven

Share.

Het thuiswerken kan leiden tot een dalende vraag naar werkplekken. Maar volgens het onderzoek van Zimmo en Stadim kan social distancing ook een belangrijke impact hebben in sectoren waar veel werknemers per oppervlakte-eenheid tewerkgesteld zijn, waardoor ze op zoek gaan naar grotere kantoren. Graag geven we je wat meer inzicht in de economische impact op het kantoorvastgoed naar aanleiding van de coronacrisis.

Afkoelingsperiode verwacht

Enkele weken na de start van de lockdown is er al een brede consensus dat ook kantoren definitief anders georganiseerd zullen worden op korte termijn, zowel op het vlak van inrichting als van interne organisatie. Er komt epidemiepreventie in de vorm van hygiënische maatregelen zoals handgels, mondmaskers en persoonsgebonden kantoormateriaal, naast hogere eisen op het gebied van verluchting en luchtkwaliteit. Landschapskantoren zullen fysiek aangepast worden op de zogenaamde anderhalve-metereconomie, met meer afstand tussen de werknemers en de mogelijkheid tot het plaatsen van barrières, bijvoorbeeld in de vorm van plexiglas.

Minder consensus is er over de impact op de waarde van kantoorvastgoed. De brede inburgering van thuiswerk, gestuurd door technologische mogelijkheden en een mentale switch bij werkgevers, zou mogelijk kunnen leiden tot een dalende vraag naar werkplekken per voltijds equivalente werknemer. Anderzijds legt deze langdurige periode van thuiswerken ook de beperkingen bloot van beperkt fysiek contact tussen collega’s, terwijl epidemiepreventie de gemiddelde oppervlakte per kantoorplek zal opdrijven.

Hierdoor mag de impact van deze crisis op kantoorvastgoed niet overschat worden. Nederlandse experts verwachten dat de vraagstijging ten gevolge van de anderhalve-meter-economie de vraagdaling ten gevolge van thuiswerken zal overstijgen. Dat zal een belangrijke impact hebben in sectoren waar veel werknemers per oppervlakte-eenheid tewerkgesteld zijn, zoals tech companies, salesbedrijven, instellingen… In elk geval zal de huurprijs per werkplek stijgen. Het blijft afwachten in welke mate werkgevers, die huur betalen in functie van werkplekken en niet in functie van oppervlakte, hier volledig in zullen meegaan.

Deze gezondheidscrisis zal in ieder geval een sterke stempel drukken op het deelsegment van de coworking-spaces. Het delen van ruimtes en gemeenschappelijk gebruiken van infrastructuur en kantoorbenodigdheden zal in een situatie met aanhoudende social distancing moeilijker worden. Preventiemaatregelen zullen in dit segment erg noodzakelijk zijn, met mogelijk stijgende operationele kosten tot gevolg. Er kan ook verwacht worden dat het aandeel privatief verhuurde ruimte binnen coworking-spaces zal stijgen ten nadele van de gedeelde flexplekken.

Er kan verwacht worden dat nieuwe ontwikkelingen en investeringen in de kantorenmarkt op korte en zelfs middellange termijn sterk zullen afkoelen. De revival die de kantorenmarkt de laatste jaren kende in Brussel en de grootste Vlaamse steden zal sterk getemperd worden. Mogelijk kan een sterke afremming van de groei van het patrimonium voldoende zijn om vraag en aanbod in evenwicht te houden, waardoor de huurprijzen en hieraan gekoppelde vastgoedwaardes van kantoorvastgoed niet te sterk in het gedrang zullen komen. Door een afwachtende houding van werkgevers zal er zich in dit segment wel een sterke daling van het aantal transacties kunnen voordoen.

Share.

Comments are closed.