Plannen om met je partner een woning te kopen? Dan is het misschien iets waar je niet meteen aan denkt, maar toch bekijk je best ook wat er zal gebeuren wanneer jij of je partner komen te overlijden. Wij zochten voor je uit welke opties er zijn.
Vroeger kochten heel wat koppels een woning met een beding van aanwas of in de volksmond ook wel ‘een tontine’. Dat is een extra clausule die in de notariële akte wordt opgenomen wanneer je een woning aankoopt. Het beschermt de langstlevende partner en geeft die ook woonzekerheid. Want als één van de partners overlijdt, dan krijgt de andere, en dus de langstlevende, de woning in volle eigenschap. Ook al is het géén erfgenaam. Let wel, een beding van aanwas kun je enkel gebruiken als beide partners, elk voor de helft eigenaar zijn van de aangekochte woning. Verder betaal je geen successierechten en is er geen sprake van een erfkwestie.
Er zijn natuurlijk wel voorwaarden aan verbonden. Een beding van aanwas kun je enkel gebruiken als beide partners, elk voor de helft eigenaar zijn van de aangekochte woning. Ook de levenskansen van beide partners moeten gelijk zijn. Dat betekent dat je dezelfde leeftijd moet hebben en dat jij en je partner een gelijke gezondheidssituatie moeten hebben. Rookt bijvoorbeeld een iemand van jullie twee? Dan is die persoon zijn levensverwachting lager en zit je dus in een ongelijke gezondheidssituatie.
Gehuwd, wettelijk of feitelijk samenwonend?
De langstlevende partner erft vandaag automatisch het vruchtgebruik op de woning, wanneer je gehuwd bent. Zo ben je zeker dat je een plek hebt om te wonen. Bij wettelijk samenwonende stellen is dat net hetzelfde, al hangt het er natuurlijk ook van af wat er precies in het testament werd opgenomen. Feitelijke samenwoners hebben daarentegen helemaal geen bescherming.
Beding van aanwas anno 2024
Dus als je trouwt, erf je automatisch het vruchtgebruik van de woning en de inboedel als je partner overlijdt. Dat betekent dat je in het huis mag blijven wonen, of het mag verhuren zolang je leeft. Een beding van aanwas is hier dus niet echt zinvol omdat het maar weinig voordelen met zich meebrengt, want je partner kan je niet zomaar onterven.
Hoewel wettelijk samenwonenden, net zoals gehuwden, het vruchtgebruik en de inboedel erven, kunnen zij daarentegen wel onterfd worden. Het testament kan door elke partner op elk moment gewijzigd worden, zonder dat je het zelf weet. Je hebt dus met andere woorden nooit 100% zekerheid dat je iets zal erven. Dus voor wettelijk en zeker voor feitelijk samenwonenden kan een beding van aanwas een perfect middel zijn om elkaar te beschermen.
Moet ik een beding van aanwas hebben?
Neen! Je bent zeker niet verplicht om een beding van aanwas te nemen. Stel dat je als wettelijk samenwonend koppel een woning koopt voor jullie én de kinderen, en kiest om het beding van aanwas op te nemen in de notariële akte, kun je als langstlevende ouder via het beding van aanwas de enige eigenaar worden. Doe je daar geen beroep op, dan erf je enkel het vruchtgebruik en de inboedel en zijn je kinderen de blote eigenaars. Als je dan het huis wilt verkopen als je kinderen nog niet meerderjarig zijn, moet je via de vrederechter de toestemming krijgen om te mogen verkopen en blijft het deel van de kinderen onbeschikbaar tot ze meerderjarig zijn.
Weet wel dat je zulke zaken ook gewoon in je testament kan zetten, zelfs als je feitelijk samenwonend bent. Zo kun je ervoor kiezen om je partner zowel de blote eigendom als het vruchtgebruik van je woning te laten erven na jouw dood. Voor de successierechten kan dat wel vervelende gevolgen hebben, afhankelijk van het gewest.
Auteur: EM
Bron: Notaris.be, Belfius.be, Wikifin.be