Heb je je zinnen op een renovatie gezet? Dan zal je heel wat vergunning moeten aanvragen bij de gemeente. Of niet, want gelukkig blijken veel werkzaamheden toch vergunningsvrij te zijn. Meer zelfs, op 1 maart 2026 werden zo goed als alle verbouwingswerken binnenshuis vrijgesteld van een bouwvergunning. Maar wanneer heb je nu wel nog een vergunning nodig? En wanneer niet? Zimmo zet de regels op een rijtje.
Binnen de woning
Voor de volgende werken binnen je woning hoef je geen vergunning aan te vragen, toch niet wanneer je de voorwaarden naleeft.
1. Verbouwingen
Voor zo goed als alle renovatieklussen binnenshuis die je woning niet groter maken, heb je geen vergunning nodig. Denk dan aan:
- Het plaatsen van een nieuwe keuken of badkamer
- Het opsplitsen van een slaapkamer in twee kleinere slaapkamers
- Het inrichten van een slaapkamer in de zolder
Maar ook voor werken die de dragende structuur van je woning kunnen veranderen, heb je sinds 1 maart 2026 geen toestemming van de gemeente meer nodig. Het gaat dan bijvoorbeeld om:
- Verbouwingen aan gevels en daken zonder volume-uitbreiding
- Het aanpassen en plaatsen van deuren en ramen
- Alle binnenverbouwingen, ook als je dragende muren aanpast
- Het aanbrengen van binnenisolatie
- De plaatsing van stekkerzonnepanelen
Let wel, je bent wel verplicht om samen te werken met een architect voor alle verbouwingswerken die vanaf 1 maart 2026 niet langer vergunningsplichtig zijn. Verder is het belangrijk om te weten dat voor alle aan- en bijbouwen altijd een vergunningsplicht geldt.
Uitzondering: wil je een huis opdelen in appartementen, kamerwoningen of studio’s? Dan heb je altijd een vergunning nodig, zelfs al voer je geen werken uit. Ook het verminderen van het aantal woongelegenheden, zoals het samenvoegen van twee appartementen, is vergunningsplichtig.
2. Onderhoudswerken
Goed nieuws voor handige harry’s die graag zelf dingen vervangen of herstellen in huis. Voor deze onderhoudswerken hoef je je ook geen zorgen maken om een vergunning. Denk dan aan:
- Het vervangen van beschadigd pleisterwerk
- Het herstellen van kapotte verhardingen
- Het vervangen van kepers, panlatten en leien op het dak door nieuwe kepers, panlatten en leien, zonder vervanging van de dragende balken
- Schilderen en kaleien van gevels
Buiten de woning
Ook rond de woning en in de tuin kan je de handen uit de mouwen steken zonder je al te veel zorgen te maken over vergunning. Veel werken zijn vergunningsvrij, zolang je niet gaat bijbouwen of verharden. Voor de werken hieronder heb je géén vergunning nodig:
1. Terras en oprit aanleggen
Voor het aanleggen van een verharde constructie in de tuin heb je bijvoorbeeld wél een vergunning nodig. Maar, er is een uitzondering voor de strikt noodzakelijke toegangsweggetjes en opritten naar de woning. Die zijn vrijgesteld. De oprit mag wel niet breder dan 3 meter zijn, een voetpad naar je voordeur niet meer dan 1,5 meter. Extra parkeerplaatsen vallen daar dus niet onder.
Let op: ook kunstgras en kleine bijbouwsels zoals gemetselde barbecues of pizzaovens worden beschouwd als verhardingen (en zijn dus vergunningsplichtig).
2. Bomen en hagen aanplanten
Voor aanplantingen in de tuin ben je meestal niet vergunningsplichtig. Deze aanplantwerken zijn vergunningsvrij:
- Bomen aanplanten, als ze twee meter van de perceelgrens verwijderd zijn.
- Hagen aanplanten, als ze een halve meter van de perceelgrens staan.
- Ook voor het vellen van hoogstammige bomen met een omtrek van 1 meter (gemeten op 1 meter hoogte) kan je vrijgesteld worden, zolang de boom niet tot een bos behoort en maximaal 15 meter van de woning staat.
3. Afsluitingen plaatsen
Of je een vergunning nodig hebt voor het plaatsen van een afsluiting, hangt af van het type afsluiting. Onder deze voorwaarden zijn ze vergunningsvrij:
- Een open draadafsluiting onder de 2 meter hoog in de zij- of achtertuin
- Een gesloten afsluiting van maximum 1 meter hoog in de voortuin en 2 meter in de zij- of achtertuin
- Een gesloten omheining van 2 meter hoog en binnen een straal van 30 meter rondom je woning.
Let op dat de gemeente waar je woont strengere voorschriften kan hanteren. Regels omtrent het vellen van bomen, het verwijderen van houtige beplantingen met erfgoedwaarde en werken aan beschermd of waardevol erfgoed kunnen verschillen per gemeente. Ben je van plan om daar in te grijpen, ga dan dus te rade bij de dienst stedenbouw om 100% zeker te zijn.
Bronnen: omgevingsloketvlaanderen.be, Het Nieuwsblad, vlaanderen.be