In Vlaanderen staan er ontelbaar veel gebouwen leeg. Gebouwen die in de vorige eeuw een belangrijke functie vervulden, staan nu in en rondom steden te verkommeren. Dat was ook het geval met deze oude, leegstaande drukkerij. Sinds kort doet deze industriële parel weer dienst als multifunctioneel complex.
Het was EVA architecten die hun schouders onder dit project zette. Voor deze herbestemming trekken we richting onze noorderburen, want in het Nederlandse Nijmegen had de Nederlandse Provincie der Jezuïeten al een ruime tijd een woon-, zorg- en verpleeghuis staan. De populatie slinkte en het gebouw werd te groot. De oplossing vonden ze in een park 700 meter verderop, waar een nieuw woongebouw werd opgetrokken. En laat nu toevallig in datzelfde park onderstaande drukkerij uit de jaren ’30 staan.
Foto’s: Luuk Kramer
Het was een unieke kans die ze niet konden laten liggen, want de voormalige drukkerij uit de jaren 30 is zo goed als intact gebleven en heeft een industriële uitstraling om van te dromen. Na aankoop werd -met veel eerbied voor het verleden- onder andere een refter voor het woonzorgcentrum, kantoren en een archief ondergebracht in het pand.
Foto’s: Luuk Kramer
De drukkerij werd gewaardeerd op historische waarde, en uitbreidingen die uiteindelijk geen toegevoegde architectonische, ruimtelijke of functionele waarde hadden werden er vanaf ‘gepeld’. Deze ingrepen zorgden ervoor dat drukkerij gestript werd tot de eerste bouwfase én één latere uitbreiding overbleven. Nadien werd er een nieuw deel aangebouwd, waarbij duidelijk is dat oud en nieuw te onderscheiden zijn, maar wel hand in hand gaan.
De begane grond kreeg dan weer een zo transparant mogelijk karakter om zoveel mogelijk natuurlijk daglicht binnen te laten en zicht op het park te maximaliseren. Wanneer we naar boven wandelen, worden we begroet door een beeldhouwwerk die de link met de Jezuïeten terugbrengt. We merken ook hier een open karakter op waarin de oude en nieuwe stijlen moeiteloos in elkaar overvloeien.
Vanuit elk standpunt in de woning komt er voldoende daglicht binnen en heb je een fraai zicht op het park, maar wie naar buiten wandelt, merkt opnieuw een knipoog naar het verleden op. Op de gevel werd een stuk bronzen tekst aangebracht uit “Handorakel en kunst van de voorzichtigheid”. Dat stuk werd geschreven door Baltasar Gracián, een Spaanse Jezuïet uit de zeventiende eeuw. Door het brons lijkt het geheel op een drukplaat, wat opnieuw een knipoog is naar het verleden en waar de drukkerij en Jezuïeten elkaar subtiel ontmoeten.
Foto’s: Luuk Kramer
Foto’s: Luuk Kramer
“Maar wat betekent zo’n Nederlandse drukkerij en de Jezuïeten dan allemaal voor onze toekomst”, hoor ik je denken. Wel, eind 2016 kopten de kranten dat er maar liefst 22.000 rusthuisbedden te weinig waren in Vlaanderen. In combinatie met de bedrijfjes die als paddestoelen uit de grond rijzen, is dit een gouden kans voor heel wat bouwpromotoren. Zo kunnen oude, leegstaande gebouwen een nieuwe herbestemming krijgen door er wooncentra van te maken en er -net zoals hier- eveneens kantoren te installeren. Andere invullingen zijn eveneens mogelijk, maar er is ontzettend veel potentieel om deze oude gebouwen een prachtige functie in onze maatschappij te geven.
Foto’s: Luuk Kramer
Denken jullie dat dit ook in België een oplossing is? Laat het achter in de reacties!
Bron: EVA Architecten
Foto’s: Luuk Kramer