Torenhoge energiefacturen in de winter en warme, slapeloze nachten in de zomer. Wonen in een energieverslindende woning is allesbehalve ideaal. Maar wat kan je daar als huurder eigenlijk aan doen? Heb je rechten wanneer je huurwoning amper geïsoleerd is? En welke stappen moet je dan ondernemen? Zimmo zet het op een rijtje.
De minimale kwaliteitsnormen voor huurwoningen
In Vlaanderen gelden wettelijke minimumnormen voor huurwoningen, vastgelegd in de Vlaamse Wooncode. Elke woning moet met andere woorden voldoen aan een aantal basisvereisten op het vlak van veiligheid, gezondheid én energiezuinigheid. Dat geldt ook voor huurwoningen.
Wat houden die minimale kwaliteitsnormen precies in?
Eerst en vooral moet de woning natuurlijk structureel in orde zijn. Wat veiligheid betreft moet de elektriciteit in orde zijn, verwarmingsinstallaties mogen geen CO-gevaar inhouden, de trappen moeten veilig zijn en er moeten voldoende rookmelders hangen (één per verdieping). Vochtproblemen moeten opgelost zijn en de woning moet voldoende verlucht en verlicht worden. Ook drinkbaar water is een must. Verder zijn er ook minimumeisen wat comfort betreft. Zo moet er een goed werkend toilet zijn, je moet er kunnen koken en elke leefruimte moet uitgerust zijn met een verwarmingstoestel.
Minimale isolatie
En het belangrijkst van allemaal: er zijn ook minimale isolatievereisten voor het dak en voor de beglazing van de woning.
- Het dak moet voldoende geïsoleerd zijn (een R-waarde van minstens 0,75m² K/W, wat neerkomt op een isolatielaag van minstens 3 à 4 cm).
- Beslaat het dak een oppervlakte groter dan 16 m² en is dat dak niet geïsoleerd, dan kan de woning onbewoonbaar verklaard worden.
- De woning moet beschikken over dubbele beglazing. Is die er niet, dan kan de woning onbewoonbaar verklaard worden.
Voldoet je huurwoning niet aan die normen, dan woon je dus niet legaal.
Er is wel een uitzondering. Wanneer de energiescore van het huis lager ligt dan onderstaande grenswaardes, dan vervallen de isolatienormen van hierboven. Kortom, als de energiescore laag genoeg is, mag isolatie of dubbele beglazing wel ontbreken:
- Max. 600 kWh/m² voor een open bebouwing
- Max. 550 kWh/m² voor een halfopen bebouwing
- Max. 450 kWh/m² voor een gesloten bebouwing
- Max. 400 kWh/m² voor een appartement
Wat kan je doen als huurder?
Voldoet je huurwoning niet aan die normen? Dan kan je stappen ondernemen tegen de eigenaar van de woning. Dat pak je zo aan:
1. Spreek je verhuurder aan
De eerste stap is altijd: ga in gesprek met je verhuurder. Leg uit waar je last van hebt en vraag of de eigenaar bereid is om de nodige investeringen te doen. Wijs de huurbaas ook op wat de verplichtingen zijn. Voldoet de woning niet aan de minimale kwaliteitsnormen, dan sta je als huurder sterk in je schoenen.
Het dak isoleren of de ramen vervangen is bovendien niet alleen interessant voor de huurder. De waarde van het huis zal stijgen en dat ziet de verhuurder natuurlijk graag gebeuren. Een beter EnergiePrestatieCertficaat (EPC) is voor alle partijen een goede zaak.
2. Stap naar het gemeentehuis
Weigert je huisbaas om te renoveren? Dan kan je naar het gemeentehuis stappen en daar de (gratis) procedure opstarten om de woning ongeschikt te laten verklaren.
De gemeente gaat met die klacht aan de slag. Oordeelt ze dat je gelijk hebt, dan zal ze Wonen in Vlaanderen inschakelen. Er komt vervolgens een controleur langs om de staat van de huurwoning te beoordelen en een verslag op te stellen. Op basis daarvan kan de burgemeester de woning dan ongeschikt of onbewoonbaar verklaren. Een niet-geïsoleerd dak of het ontbreken van dubbele beglazing is voldoende voor die ongeschiktheidsverklaring.
3. Oplossing zoeken
Die ongeschiktheidsverklaring is natuurlijk geen goed nieuws voor de eigenaar van de woning. Een ongeschikte woning verhuren is namelijk strafbaar. De eigenaar kan dus een stevige boete en zelfs een gevangenisstraf aangesmeerd krijgen.
Maar: een ongeschiktheidsverklaring betekent niet dat het huurcontract automatisch ontbonden wordt. Je moet dus gewoon de huurprijs verder blijven betalen. Vindt de burgemeester dat het niet veilig wonen is in de huurwoning, dan kan hij wel een verplichte verhuis opleggen.
Samengevat: je rechten als huurder van een energieverslindende woning
- Je hebt als huurder recht op een woning die voldoet aan de minimale kwaliteitsnormen (dakisolatie en dubbel glas).
- Voldoet de woning niet aan die normen, dan raden we aan de eigenaar daarvan op de hoogte te brengen. Zelf mag je geen ingrijpende renovaties uitvoeren zonder dat je daarvoor toestemming hebt.
- Komt het niet tot een oplossing, dan kan je de procedure van ongeschiktheidsverklaring opstarten via het gemeentehuis.
Tot slot: wees goed geïnformeerd voor je tekent
Overweeg je om een woning te huren? Dan is het heel belangrijk om het EPC altijd grondig te bekijken. Vraag ook naar de gemiddelde energiekosten van de vorige huurder en ga zelf na welk verwarmingssysteem er aanwezig is, of je dubbel glas ziet en of het dak geïsoleerd is.
Voorkomen is nu eenmaal altijd beter dan genezen. Vermoed je dat de woning niet aan de minimale woningvereisten voldoet, dan is het beter om het huurcontract eenvoudigweg niet te ondertekenen.
Bronnen: Vlaanderen.be; huurdersplatform.be